แบร์ธ โมริโซ ศิลปินหญิงหนึ่งเดียวในกลุ่มผู้ริเริ่มศิลปะอิมเพรสชั่นนิสม์

แบร์ธ โมริโซ (Berthe Morisot) เป็นศิลปินหญิงหนึ่งเดียวในกลุ่มผู้ริเริ่มศิลปะอิมเพรสชั่นนิสม์ เธอกับเพื่อนศิลปินรุ่นใหม่ได้ร่วมสร้างสรรค์ศิลปะแนวใหม่นี้จนโด่งดัง ผลงานของเธองดงามโดดเด่นด้วยฝีแปรงที่แผ่วเบาและการเลือกใช้สีที่ให้ความรู้สึกโปร่งใส โดยเฉพาะภาพ Woman at Her Toilette ที่เป็นหนึ่งในผลงานที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของเธอ ผลงานของเธอขายดีกว่าศิลปินร่วมกลุ่มทุกคน แต่เธอกลับไม่ค่อยได้รับการยกย่องเหมือนกับศิลปินชาย จนช่วงหนึ่งชื่อของเธอแทบเลือนหายไปจากความทรงจำของผู้คน แต่ในที่สุดชื่อเสียงของเธอก็ได้รับการฟื้นฟู และได้รับการยกย่องในฝีมือและความสำคัญอย่างยิ่งต่อพัฒนาการของศิลปะอิมเพรสชั่นนิสม์ ทัดเทียมกับศิลปินอิมเพรสชั่นนิสม์ชื่อก้องโลกอีกหลายคน

 
เด็กหญิงมากพรสวรรค์ด้านศิลปะ

berthe-morisot-early-works-04

 
แบร์ธ โมริโซ เป็นชาวฝรั่งเศส เกิดเมื่อปี 1841 ที่เมือง Bourges ทางตอนกลางของประเทศฝรั่งเศส ในครอบครัวชนชั้นกลางฐานะดี พ่อเป็นข้าราชการระดับสูง แม่เป็นหลานของ Jean-Honoré Fragonard จิตรกรดังยุคบาโรกตอนปลาย โมริโซและ Edma พี่สาวต่างมีพรสวรรค์ด้านศิลปะเช่นเดียวกับทวดของพวกเธอ และได้รับการสนับสนุนจากพ่อแม่เป็นอย่างดี โดยจัดหาครูศิลปะมาสอนการเขียนภาพที่บ้านตั้งแต่ยังเยาว์วัย ครูสอนศิลปะทึ่งในพรสวรรค์ด้านศิลปะของโมริโซมากถึงกับบอกแม่ของเธอว่า โมริโซจะเป็นจิตรกรมืออาชีพที่อาจปฏิวัติวงการศิลปะในอนาคต ปี 1858 โมริโซและพี่สาวก้าวหน้าไปอีกขั้นเมื่อเริ่มต้นฝึกฝนพัฒนาฝีมือด้วยการคัดลอกภาพของศิลปินชั้นครูที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ในกรุงปารีส

การไปฝึกฝนที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ไม่เพียงช่วยยกระดับและพัฒนาฝีมือให้สูงขึ้น แต่เธอยังได้พบกับศิลปินมากหน้าหลายตา ทั้งศิลปินระดับครูบาอาจารย์ ศิลปินที่เริ่มโด่งดัง ไปจนถึงศิลปินรุ่นเยาว์ที่มาฝึกฝีมือแบบเดียวกับเธอ ปี 1861 โมริโซได้รู้จักกับ Jean-Baptiste-Camille Corot จิตรกรภาพทิวทัศน์เลื่องชื่อซึ่งได้สอนการเขียนภาพกลางแจ้ง (Plein Air Painting) แก่เธอ ภายใต้อิทธิพลของ Corot โมริโซได้พัฒนาฝีมืออย่างต่อเนื่องจนกระทั่งเริ่มประสบความสำเร็จเมื่อภาพ Study, The Water’s Edge และ The Old Track to Auvers ของเธอถูกคัดเลือกเข้าร่วมแสดงในนิทรรศการศิลปะ Paris Salon ในปี 1864 และนับจากนั้นผลงานของเธอได้เข้าร่วมใน Paris Salon ค่อนข้างต่อเนื่องเป็นเวลาเกือบสิบปี ดูเหมือนเธอน่าจะเป็นจิตรกรในแนวมาตรฐานตามกรอบของสถาบันที่ดูแล Paris Salon อยู่ แต่สไตล์ของโมริโซได้เปลี่ยนแปลงไปเมื่อเธอได้รู้จักกับ Édouard Manet

 
คู่หูร่วมสร้างสรรค์ศิลปะแนวใหม่

berthe-morisot-mature-period-01

 
ปี 1869 โมริโซต้องสูญเสียคู่หูเขียนภาพคนสำคัญไปเมื่อ Edma ตัดสินใจแต่งงานและย้ายไปอยู่ที่เมือง Lorient และแทบไม่ได้เขียนภาพอีกเลย แต่ยังคงให้การสนับสนุนงานของน้องสาวอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะการนั่งเป็นนางแบบในภาพ ดังนั้นจึงปรากฏภาพของ Edma ในผลงานสำคัญของโมริโซจำนวนมาก โมริโซต้องลุยเดี่ยวอยู่ไม่นานนักเพราะในปีเดียวกันนั่นเองเธอได้มอบภาพ The Harbor at Lorient ที่ Edma เป็นนางแบบให้แก่ Édouard Manet ศิลปินรุ่นพี่ผู้ได้สร้างความฮือฮาปั่นป่วนให้กับวงการศิลปะในกรุงปารีสด้วยผลงานชวนตะลึงที่แหวกกรอบขนบประเพณีไปมากซึ่งเธอรู้จักเมื่อปีที่แล้ว Manet ทึ่งในพรสวรรค์และเทคนิคบางอย่างของโมริโซ ขณะที่โมริโซก็ชื่นชอบในฝีมือและสไตล์ที่แปลกใหม่ของ Manet มาก ทั้งคู่จึงกลายเป็นเพื่อนสนิทเป็นคู่หูที่เขียนภาพด้วยกันเป็นประจำ และเธอยังเป็นนางแบบให้กับเขาในผลงานสำคัญหลายชิ้น

การแลกเปลี่ยนและเรียนรู้เทคนิคของกันและกันระหว่างเธอกับ Manet ช่วยให้ฝีมือของโมริโซพัฒนาก้าวหน้าและมีความสมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น โมริโซได้สร้างผลงานที่ยอดเยี่ยมออกมาอย่างมากมายในช่วงเวลานี้ เช่น ภาพ The Cradle, Portrait of the Artist’s Mother and Sister, View of Paris from the Trocadero และ In a Villa at the Seaside เป็นต้น โมริโซเป็นผู้ชักชวนให้ Manet ทดลองเขียนภาพกลางแจ้งซึ่งกำลังเป็นที่นิยมในกลุ่มศิลปินรุ่นใหม่ ทำให้ได้รู้จักและเป็นเพื่อนกับกลุ่มศิลปินหนุ่มได้แก่ Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro และอีกหลายคนซึ่งกำลังพัฒนาการเขียนภาพแนวใหม่ โมริโซได้ร่วมคิดสร้างสรรค์ศิลปะแนวใหม่กับศิลปินรุ่นใหม่เหล่านี้ และเมื่อผลงานของพวกเขาไม่เป็นที่ยอมรับของ Paris Salon พวกเขาจึงได้จัดตั้งกลุ่มเพื่อจัดแสดงผลงานของพวกเขาเองอย่างอิสระขึ้นมาในปี 1873 และโมริโซเป็นผู้หญิงเพียงคนเดียวในกลุ่มผู้ก่อตั้ง

 
คู่ใจผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จ

berthe-morisot-impressionism-period-03

 
โมริโซกับ Manet เป็นคู่หูร่วมเขียนภาพที่สนิทสนมกันมาก จนหลายคนเชื่อว่าความสัมพันธ์ทางใจของทั้งคู่น่าจะเกินความเป็นเพื่อน แต่ทั้งสองก็ไม่อาจพัฒนาความสัมพันธ์เป็นคู่รักกันได้ เนื่องจาก Manet แต่งงานมีลูกแล้ว ความสัมพันธ์ที่ดูเหมือนมีทีท่าว่าอาจจะก่อให้เกิดปัญหาครอบครัวได้นั้นถูกคลี่คลายไปในทางที่ดี และทำให้ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ยิ่งแนบแน่นมากขึ้นไปอีก เมื่อโมริโซตัดสินใจแต่งงานกับ Eugène น้องชายของ Manet กลายเป็นน้องสะใภ้ของเขาในปี 1974 โมริโซมีลูกสาวกับ Eugène คนหนึ่งชื่อ Julie ที่ต่อมาได้กลายเป็นนางแบบคนสำคัญของคุณแม่ และยังเป็นนางแบบให้กับเพื่อนของคุณแม่อีกหลายคนรวมทั้งคุณลุง Manet และคุณลุง Renoir

Eugène ก็เป็นจิตรกรที่มีความความทะเยอทะยานเหมือนกับพี่ชายและภรรยา เขาเคยเดินทางไปศึกษาผลงานของศิลปินชั้นครูที่ประเทศอิตาลีทั้งในเมืองฟลอเรนซ์, เวนิส และกรุงโรม แต่หลังจากแต่งงานกับโมริโซเขายอมเสียสละทิ้งความฝันของตัวเองเพื่อใช้เวลาทั้งหมดในการสนับสนุนการเขียนภาพของภรรยา โมริโซสามารถใช้ความสามารถ พรสวรรค์ และเวลาทั้งหมดทุ่มเทให้กับการสร้างสรรค์ผลงานโดยไม่ต้องเป็นกังวลกับภาระอื่นใด เพราะสามีของเธอจะช่วยจัดการดูแลทั้งหมด Eugène จึงเป็นคนสำคัญที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของโมริโซต่อจาก Edma และ Manet นอกจากนี้เขายังเป็นผู้ชายเพียงคนเดียวที่ปรากฏตัวในผลงานสำคัญของโมริโซหลายชิ้น เช่น ภาพ Eugène Manet on the Isle of Wight, Eugène Manet and His Daughter at Bougival และ Eugène Manet and His Daughter in the Garden เป็นต้น

 
ยืนหยัดร่วมขบวนอิมเพรสชั่นนิสม์

berthe-morisot-impressionism-period-02

 
แบร์ธ โมริโซ เป็นศิลปินที่ได้รับคำวิจารณ์ที่ดีเสมอมานับตั้งแต่ที่เธอเข้าร่วมแสดงผลงานใน Paris Salon ครั้งแรกในปี 1864 จนถึงปี 1873 ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายของเธอ หลังจากนั้นเธอก็ตัดขาดเลิกส่งผลงานเข้าร่วมแสดงใน Paris Salon อีกต่อไป แล้วหันมาเข้าร่วมแสดงผลงานในนิทรรศการของกลุ่มศิลปินรุ่นใหม่ที่ถูกขนานนามในเวลาต่อมาว่า “กลุ่มเพรสชั่นนิสม์” ซึ่งจัดขึ้นครั้งแรกในปี 1874 โมริโซเป็นศิลปินหญิงเพียงคนเดียวที่เข้าร่วมในนิทรรศการครั้งแรกของกลุ่ม ก่อนที่จะมีศิลปินหญิงคนอื่นเข้าร่วมในนิทรรศการครั้งต่อๆมาอีกหลายคน รวมทั้ง Mary Cassatt และ Marie Bracquemond ที่ต่อมาได้รับการยกย่องร่วมกับโมริโซเป็นศิลปินหญิงผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสามแห่งลัทธิอิมเพรสชั่นนิสม์

งานนิทรรศการครั้งแรกของกลุ่มประสบความสำเร็จพอสมควรในแง่การให้ความสนใจ แต่การวิจารณ์ภาพเขียนที่จัดแสดงนั้นออกไปในทางเยาะเย้ยถากถางมากกว่ายกย่องชื่นชม ส่วนทางด้านการขายภาพเรียกได้ว่าแย่มาก เพราะมีคนซื้อภาพเขียนน้อยมาก และโมริโซก็เป็นหนึ่งในผู้ที่ขายผลงานไม่ได้เลย แต่นี่คือจุดเริ่มต้นของหนึ่งในการเคลื่อนไหวทางศิลปะที่มีอิทธิพลมากที่สุดในประวัติศาสตร์ โมริโซยืนหยัดร่วมกับกลุ่มอิมเพรสชั่นนิสม์ตั้งแต่ต้นจนจบ เธอส่งผลงานเข้าร่วมในนิทรรศการอิมเพรสชั่นนิสม์ที่จัดขึ้นทั้งหมด 8 ครั้งเกือบทุกครั้ง ยกเว้นเพียงครั้งเดียวในปี 1879 เนื่องจากเธอยังอ่อนล้าจากการคลอดลูกสาวเมื่อปลายปีก่อน ผลงานในแนวอิมเพรสชั่นนิสม์ของโมริโซยอดเยี่ยมมากโดยเฉพาะภาพ Woman at Her Toilette ที่เป็นหนึ่งในผลงานที่มีชื่อเสียงมากที่สุด, ภาพ The Psyche Mirror, Summer’s Day และ Hanging the Laundry out to Dry เป็นต้น

 
ผลงานยอดเยี่ยมขวัญใจนักวิจารณ์

berthe-morisot-impressionism-period-01

 
ต่อมาภาพเขียนสไตล์อิมเพรสชั่นนิสม์เริ่มได้รับการยอมรับและเป็นที่ชื่นชอบมากขึ้น เสียงวิพากษ์วิจารณ์เริ่มเปลี่ยนเป็นด้านบวกมากขึ้น ขณะเดียวกันศิลปินก็เริ่มขายภาพได้มากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อล่วงเข้าทศวรรษ 1880s ภาพเขียนสไตล์อิมเพรสชั่นนิสม์เริ่มเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง มีนักสะสมงานศิลปะชาวอเมริกันและชาติอื่นเข้ามากว้านซื้อ ภาพเขียนแบบอิมเพรสชั่นนิสม์จึงเริ่มเฟื่องฟู โมริโซมีผลงานที่งดงามโดดเด่นด้วยฝีแปรงที่แผ่วเบา และนิยมใช้สีขาวที่ให้ความรู้สึกโปร่งใสซึ่งเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งในผลงานของเธอ หัวข้อที่เธอนำเสนอในภาพเขียนส่วนใหญ่เป็นเรื่องราววิถีชีวิตประจำวันของผู้หญิงและเด็กในสมัยนั้น และภาพทิวทัศน์จากการเขียนภาพกลางแจ้ง หรือนำสองสิ่งนี้มารวมกันในภาพเดียว ปกติโมริโซจะไม่เขียนภาพผู้ชายเลย ยกเว้นแต่เพียงภาพสามีของเธอเท่านั้น


ผลงานของโมริโซได้รับคำวิจารณ์ที่ดีมาโดยตลอด เธอเป็นหนึ่งในศิลปินอิมเพรสชั่นนิสม์ที่ได้รับการยกย่องชื่นชมจากนักวิจารณ์มากที่สุด เรียกว่าเป็นขวัญใจนักวิจารณ์ได้เลย ภาพเขียนของเธอก็ขายได้มากกว่าศิลปินในกลุ่มแทบทุกคน และที่พิเศษยิ่งคือภาพ Young Girl in a Ball Gown ของเธอถูกซื้อไปโดยรัฐบาลฝรั่งเศสซึ่งไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยนักสำหรับศิลปินอิมเพรสชั่นนิสม์ แต่ทว่าชื่อเสียงของเธอกลับไม่ค่อยโด่งดังเหมือนกับศิลปินชายในกลุ่ม ซึ่งก็น่าจะเนื่องมาจากการที่เธอเป็นผู้หญิงนั่นเอง ในสมัยนั้นผู้หญิงยังถูกกีดกันและถูกด้อยค่าไม่ค่อยให้การยกย่องเท่าเทียมกับผู้ชาย และดูเหมือนสิ่งนี้จะติดค้างอยู่ในใจของโมริโซอยู่ไม่น้อย

 
ศิลปินหญิงที่โดดเด่นแห่งยุคสมัย

berthe-morisot-later-years-01

 
โมริโซเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงในการจัดนิทรรศการของกลุ่มอิมเพรสชั่นนิสม์ครั้งสุดท้ายเมื่อปี 1886 หลังจากนั้นเหล่าศิลปินต่างแยกย้ายไปทำงานในแนวทางของตัวเอง โมริโซเริ่มเปลี่ยนแปลงสไตล์การเขียนภาพไปจากเดิม ฝีแปรงดูมีน้ำหนักและหยาบขึ้น การใช้สีก็ดูมีความเข้มข้นกว่าเดิม แต่เธอยังคงนำเสนอเรื่องราววิถีชีวิตของผู้หญิงและเด็กดังเดิม และเธอยังคงจัดแสดงผลงานร่วมกับศิลปินหัวก้าวหน้าทั้งในและต่างประเทศ โมริโซได้สร้างผลงานยอดเยี่ยมอีกมากมายและยังคงสวยงามในสไตล์ที่แตกต่างจากเดิมไปบ้าง ผลงานที่โดดเด่นในช่วงหลังนี้ได้แก่ภาพ Young Girl in a Park, Nude Reclining Shepherdess, Girl with a Dog และ Reading เป็นต้น

ล่วงเข้าทศวรรษ 1890s Eugène สามีของโมริโซเริ่มประสบปัญหาสุขภาพไม่ดีและเสียชีวิตไปในปี 1892 สามปีต่อมา Julie ลูกสาวของเธอป่วยติดเชื้อโรคปอดอักเสบ โมริโซดูแลรักษาจนลูกสาวหายดี แต่ตัวเธอเองกลับป่วยหนักด้วยโรคปอดอักเสบและเสียชีวิตในปี 1895 ขณะมีอายุ 54 ปี Julie ในวัยแรกรุ่นจึงกลายเป็นกำพร้าทั้งพ่อและแม่ คุณลุง Manet ก็เสียชีวิตไปก่อนหลายปีแล้ว เธอจึงต้องไปอาศัยอยู่กับญาติ และได้รับความช่วยเหลือจากเพื่อนๆของแม่ โดยเฉพาะคุณลุง Renoir หลังจากเสียชีวิตไปชื่อของโมริโซแทบเลือนหายไปจากความทรงจำของผู้คน แต่ด้วยผลงานอันยอดเยี่ยมที่เธอสร้างเอาไว้ในเวลาต่อชื่อเสียงของเธอก็ได้รับการฟื้นฟู และได้รับการยกย่องเป็นศิลปินหญิงที่โดดเด่นแห่งยุคอิมเพรสชั่นนิสม์

 
ผลงานงดงามประทับใจไม่รู้ลืม

แบร์ธ โมริโซเป็นจิตรกรในลัทธิอิมเพรสชั่นนิสม์ที่มีผลงานยอดเยี่ยม เธอมีผลงานที่ดีเยี่ยมตั้งแต่อายุยังน้อยกับการเขียนภาพในสไตล์ร่วมสมัย ก่อนที่เปลี่ยนมาริเริ่มสร้างสรรค์ศิลปะแบบอิมเพรสชั่นนิสม์ได้อย่างโดดเด่น และต่อไปนี้คือส่วนหนึ่งของผลงานอันน่าประทับใจของศิลปินหญิงผู้โดดเด่นคนนี้

Early Works (1860 – 1870)

berthe-morisot-early-works-01

The Harbor at Lorient

berthe-morisot-early-works-02

The Artist’s Sister at a Window

berthe-morisot-early-works-04

Study, The Water’s Edge

berthe-morisot-early-works-03

Rosbras, Brittany

berthe-morisot-early-works-05

The Old Track to Auvers

berthe-morisot-early-works-06

The Seine below the Pont d’Lena

Mature Period (1870 – 1875)

berthe-morisot-mature-period-01

The Cradle

berthe-morisot-mature-period-02

View of Paris from the Trocadero

berthe-morisot-mature-period-03

Portrait of the Artist’s Mother and Sister

berthe-morisot-mature-period-04

Woman and Child on a Balcony

berthe-morisot-mature-period-05

In a Villa at the Seaside

berthe-morisot-mature-period-06

Reading

berthe-morisot-mature-period-10

At the Ball

berthe-morisot-mature-period-08

Portrait of Madame Hubbard

berthe-morisot-mature-period-09

In a Park

berthe-morisot-mature-period-07

Hide and Seek

berthe-morisot-mature-period-11

The Harbor at Cherbourg

berthe-morisot-mature-period-12

Boats under Construction

Impressionism Period (1875 – 1886)

berthe-morisot-impressionism-period-01

Young Girl in a Ball Gown

berthe-morisot-impressionism-period-02

Woman at Her Toilette

berthe-morisot-impressionism-period-03

Eugène Manet on the Isle of Wight

berthe-morisot-impressionism-period-04

The Psyche Mirror

berthe-morisot-impressionism-period-05

Summer’s Day

berthe-morisot-impressionism-period-06

Hanging the Laundry out to Dry

berthe-morisot-impressionism-period-07

Self-Portrait (1885)

berthe-morisot-impressionism-period-08

Eugène Manet and His Daughter at Bougival

berthe-morisot-impressionism-period-09

After Lunch

berthe-morisot-impressionism-period-10

Young Girl with Cage

berthe-morisot-impressionism-period-11

Eugène Manet and His Daughter in the Garden

berthe-morisot-impressionism-period-12

Young Woman Knitting

berthe-morisot-impressionism-period-13

In the Dining Room

berthe-morisot-impressionism-period-14

In the Wheatfield at Gennevilliers

berthe-morisot-impressionism-period-15

In the Bois de Boulogne

berthe-morisot-impressionism-period-16

Child in the Rose Garden

berthe-morisot-impressionism-period-17

Red Haired Girl Sitting on a Veranda

berthe-morisot-impressionism-period-18

Cottage Interior

berthe-morisot-impressionism-period-19

Woman in a Garden

berthe-morisot-impressionism-period-20

In the Garden at Maurecourt

berthe-morisot-impressionism-period-21

On the Lake in the Bois de Boulogne

berthe-morisot-impressionism-period-22

Banks of the Seine

berthe-morisot-impressionism-period-23

The Artist’s Daughter, Julie, with her Nanny

berthe-morisot-impressionism-period-24

The Garden at Bougival

berthe-morisot-impressionism-period-25

Roses Trémières

berthe-morisot-impressionism-period-26

Woman and Child in a Garden

berthe-morisot-impressionism-period-27

The Bath

berthe-morisot-impressionism-period-28

Girl on a Divan

berthe-morisot-impressionism-period-29

Young Girl with a Doll

berthe-morisot-impressionism-period-30

The Wet Nurse

Later Years (1886 – 1894)

berthe-morisot-later-years-01

Young Girl in a Park

berthe-morisot-later-years-02

Nude Reclining Shepherdess

berthe-morisot-later-years-03

Julie Daydreaming

berthe-morisot-later-years-04

Girl with a Dog

berthe-morisot-later-years-05

Reading

berthe-morisot-later-years-06

Peasant Girl Among Tulips

berthe-morisot-later-years-07

Jeannie Gobillard

berthe-morisot-later-years-08

Paule Gobillard

berthe-morisot-later-years-09

Girl in a Boat, with Geese

berthe-morisot-later-years-10

The Cherry Tree

berthe-morisot-later-years-11

Lucie Leon at the Piano

berthe-morisot-later-years-12

Young Girl with Basket

ภาพเขียนอิมเพรสชั่นนิสม์จากหลากหลายศิลปินได้สร้างความประทับใจแก่ผู้คนยาวนานกว่าร้อยปีมาแล้ว ผู้ที่ริเริ่มคิดค้นการเขียนภาพแนวนี้จึงได้รับการยกย่องชื่นชมอย่างสูง และแบร์ธ โมริโซคือศิลปินหญิงหนึ่งเดียวในกลุ่มผู้ริเริ่มศิลปะอิมเพรสชั่นนิสม์ อีกทั้งผลงานของเธอก็งดงามยอดเยี่ยมมาก เธอจึงได้รับการยกย่องทัดเทียมกับศิลปินอิมเพรสชั่นนิสม์ชื่อก้องโลกอีกหลายคน

berthe-morisot-02

 

ข้อมูลและภาพจาก wikipedia, theartstory, impressionistarts

Leave a Reply

Your email address will not be published.