พบวิธีตรวจหามะเร็งในเลือดก่อนมีอาการเป็นปีโดยไม่ต้องตัดชิ้นเนื้อ

นักวิจัยค้นพบวิธีตรวจหามะเร็งแบบใหม่ที่ไม่ต้องเจ็บตัวและไม่มีอันตรายใดๆ เป็นวิธีที่ให้ผลดีมากในการศึกษาความเป็นไปได้ขั้นต้น ปูทางสู่อนาคตสำหรับพวกเราที่จะสามารถตรวจพบมะเร็งได้อย่างแม่นยำด้วยการตรวจเลือดแบบธรรมดาเท่านั้น

ปัจจุบันนี้วิธีที่ดีที่สุดในการตรวจหามะเร็งคือการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ (biopsy) โดยการตัดเนื้อเยื่อของเนื้องอกชิ้นเล็กๆส่งไปตรวจวิเคราะห์ในห้องแล็บ แต่วิธีนี้ผู้รับการตรวจจะต้องเจ็บตัวและค่อยข้างอันตราย และยังจำเป็นต้องรอให้เกิดเนื้องอกหรืออย่างน้อยต้องมีเนื้อเยื่อที่ต้องสงสัยเพื่อให้สามารถตัดชิ้นเนื้อออกไปตรวจได้

นั่นทำให้นักวิทยาศาสตร์พยายามคิดค้นหาวิธีตรวจเลือดที่สามารถให้ผลแบบเดียวกันแต่ไม่ต้องมีการผ่าตัด และสามารถวินิจฉัยโรคได้เร็วขึ้นกว่าเดิม

เทคนิคใหม่เป็นการตรวจเลือดอย่างละเอียดเพื่อหาชิ้นส่วนของ DNA ที่ปล่อยออกมาโดยเนื้องอก เรียกได้ว่าเป็นวิธี ‘liquid biopsy’ ที่จะเป็นการยกระดับการตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งครั้งใหญ่

การตรวจหามะเร็งในเลือดเป็นไปได้หากนักวิทยาศาสตร์สามารถตรวจพบเศษเล็กๆของ DNA ที่เนื้องอกปล่อยเข้ามาในกระแสเลือด ที่เรียกกันว่า circulating tumour DNA หรือ ctDNA

ตลอดหลายปีที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์พยายามค้นหาวิธีที่ดีที่สุดในการตรวจจับ ctDNA โดยใช้ตัวอย่างเลือดจากผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยแล้วว่าเป็นมะเร็ง

GRAIL บริษัทที่ได้รับทุนวิจัยตรวจหามะเร็งระยะเริ่มต้นจากอภิมหาเศรษฐี Jeff Bezos เจ้าของ Amazon.com และ Bill Gates เจ้าของ Microsoft ได้นำเสนองานวิจัยล่าสุดในที่ประชุม 2017 American Society of Clinical Oncology (ASCO) ว่าพวกเขาสามารถตรวจพบ ctDNA ได้แล้ว

“มันเป็นก้าวแรกที่สำคัญ” Pedram Razavi หัวหน้าทีมวิจัยกล่าว “การค้นพบของเราแสดงให้เห็นว่าการหาลำดับเบสของ ctDNA ที่เข้มข้นสูงนั้นเป็นไปได้ และอาจให้ข้อมูลที่มีค่ามหาศาลต่อการตัดสินใจทางการแพทย์ โดยไม่จำเป็นต้องมีการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจวิเคราะห์”

ทีมวิจัยใช้ตัวอย่างเลือดและเนื้อเยื่อจากผู้ป่วยมะเร็งเต้านม มะเร็งปอด และมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแพร่กระจายจำนวน 124 ตัวอย่าง ตรวจหาการกลายพันธุ์ระดับยีนส์ 508 ชนิด อ่านค่ารหัสพันธุกรรมจำนวน 60,000 ครั้ง ด้วยวิธีนี้ทำให้ได้ข้อมูลมากกว่าวิธีอื่นเป็น 100 เท่า

ในการตรวจหา DNA ของเนื้องอกที่อยู่ในเลือด ทีมวิจัยใช้การเปรียบเทียบผลจากตัวอย่างเนื้อเยื่อกับสารพันธุกรรมที่ได้จากเซลล์เม็ดเลือดขาวของผู้ป่วยคนเดียวกัน

“การวิเคราะห์ร่วมกันระหว่าง cell-free DNA กับ DNA ของเม็ดเลือดขาวทำให้เราสามารถแยกแยะ DNA ของเนื้องอกได้ดีขึ้น และการอ่านค่ารหัสพันธุกรรมอย่างละเอียดยังช่วยให้เราค้นพบเศษชิ้นส่วน DNA ของเนื้องอกที่หาพบยากได้สำเร็จ” Razavi กล่าว

ใน 89% ของผู้ป่วย พวกเขาพบการกลายพันธุ์อย่างน้อย 1 ชนิดทั้งในเนื้อเยื่อจากเนื้องอกและในเลือด โดยเฉพาะในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมมีการตรวจพบแบบนี้มากที่สุดถึง 97%

ประโยชน์สำคัญของการตรวจหา ctDNA คือโอกาสที่จะตรวจพบมะเร็งได้เร็วกว่าวิธีตัดชิ้นเนื้อเป็นปี ที่สำคัญสามารถตรวจพบก่อนที่มะเร็งจะแพร่กระจายไปทั่วร่างกาย

แม้ว่าผลงานวิจัยจะให้ความหวังต่อผู้คนอย่างสูง แต่ทีมงานยังจำเป็นต้องทำการวิจัยเพิ่มเติมอีกมากก่อนที่เทคโนโลยีนี้จะกลายเป็นเครื่องมือตรวจหามะเร็งจากการตรวจร่างกายตามปกติ

 


ข้อมูลและภาพจาก   sciencealert, reuters


Leave a Reply

Your email address will not be published.